Dus nadat we eerst valkparkieten en pracht rosella's hadden groot gebracht. Kwam voor ons het zware werk, een jonge pop edelpapegaai van ongeveer 20 dagen oud. Het lukte ons wonderwel dat kreng groot te brengen. Deze pop zat enkele jaren bij ons in de huiskamer, heeft nooit in contact geweest met een soort genoot. Na enkele jaren besloten we een man aan te kopen voor bij deze pop te zetten. Het duurde een hele tijd voordat zij de man aanvaarde. Maar de laatste 3 jaar levert ze ons eindelijk jonge edelpapegaaien op. Ik vertel dit voor aan te tonen dat handopfok vogels toch goed zijn voor nakweek.
Algemeenheden: Het is een algemeen verschijnsel geworden, het grootbrengen van papegaaien met de hand. Er wordt veel over geschreven en over gepraat, de meningen over de juiste wijze ligt soms ver uit elkaar. Het is wel zeker dat elke methode zijn voor- en nadelen kent, en dat er veel wegen zijn die naar Rome leiden. En er zijn echter ook veel omwegen en veel mensen komen nooit in Rome aan.
Veelal gaat men zich pas toeleggen in de methode van handopfok, als er problemen zijn. Een vogel wordt door de ouders niet meer gevoerd, één van de oudervogels is gestorven, er is niet voldoende voedsel voorradig, het vraagt niet genoeg naar voedsel of de vogels worden te veel door de verzorger gestoord. De jonge vogel wordt vaak ondervoed en onderkoeld in een hoek in het nest gevonden. op dat moment maken we ons zorgen, raken een beetje in paniek, beginnen om zich heen te bellen, mixen al de "goede" adviezen door elkaar. Door een slechte voorbereiding en een paniekerige reactie zijn de resultaten vaak, dat na enkele dagen het jong doodt is. Een gouden raad is gebruik nooit de resten van de producten waar je het vorige jaar de jonge vogels heeft mee gevoed. Ik bedoel daarmee koop elk jaar, juist voor dat de eerste jongen moeten uitkomen verse voedingsmiddelen. Ik ben geen voorstaander van kant en klare produkten in de diepvriezer te steken. Hoe dikwijls valt het voor dat een persoon een product X koopt met de bedoeling het dit jaar nog te gebruiken. Maar heeft het dit jaar niet nodig, dus steekt hij product X in de diepvriezer en het jaar later in de plaats van vers pakje te kopen ( wat is nu 500 fr. op de waarde van een papegaai) gebruikt hij het product X uit de diepvriezer met alle gevolgen wantijen. In de volksmond spreekt men dan "van dit produkt trekt op geen k........." en men koopt een nieuw produkt juist voordat er problemen zijn met de jongen, want ondertussen heeft men z'n lesje geleerd. En wonderwel met het nieuwe produkt gaat het plots wel goed, het jong groeit en ziet er levendiger uit dan het jong van vorig jaar. En weer in de volksmond klinkt het van " da is na is é ge produkt zé!!! maar ze vergeten dat men vorig jaar, oude voedingsstoffen in dat jonge dier stopte.
Ook worden we zeer regelmatig geconfronteerd met wanhopige bezitters van een baby papegaai, vaak nog geheel of gedeeltelijk met dons bedekt, die men in een winkel of bij een kweker gekocht heeft. De reden om een piep jonge vogel te kopen is, dat men deze jonge vogel beter naar zijn hand kan zetten. Maar de eigelijke reden is dat de nieuwe eigenaar een koopje doet en dat de verkoper minder krijgt dan de normale waarde van de vogel, maar deze loopt verder geen risico dat het vogel doodt gaat en zo geld zou kwijt spelen. Het is voor een ervaren kweker vaak al een probleem hun jongen met de hand groot te brengen. Voor leken in het vak, is het veelal een onmogelijke opgave met veel ergernis, teleurstelling, verdriet en schuldgevoel.
De handopfok van papegaaien vereist een goede huisvesting en verzorging, veel begrip, gevoel en kennis van groei en ontwikkeling van de jonge vogels, maar vooral ook een degelijke kennis van de problemen die kunnen optreden, zowel in het broedhok als tijdens de handopfok. De jonge vogels zijn kwetsbaar, maar anderzijds ze zijn sterk zodat men met medisch hulp, de onregelmatigheden goed kan opvangen. Mits de nodige kennis van zaken, daarom weeg elke ochtend (nuchter) het jonge vogeltje. Maak een schema met zoveel mogelijk informatie erop, zoals het gewicht, hoeveel voedsel per maaltijd, hoeveel voedsel per dag, welke voedingsstoffen stoffen enz....Ik hoor U al zeggen " het is naar die zijne bol gestegen".... maar bv. twee jaar loopt als op wieltjes, 2 ronde per jaar van drie jonge "grijze" deze groeide als bloemkolen maar het derde jaar, maar éne jonge "grijze" die men voedt zoals al de vorige maar toch .... men denkt er is iets fout met deze vogel. Men bekijkt de gegevens van de vorige "grijze" en merkt direct dat men moet ingrijpen of niet. Na jaren krijgt men zo een database samen die voor u persoonlijk en voor andere belangrijke gegevens herbergt.
Kunstmatig groot brengen van jonge papegaaien wordt gedaan om meerdere redenen:
-De ouders brengen hun jongen om wat voor reden ook niet zelf groot.
-Men wil graag beschikken over zeer tamme vogels.
-Om meer jongen in één kweek seizoen op stok te krijgen.
E.H.B.O voor baby papegaaien.
Er zijn twee dingen die warm moeten zijn om baby papegaaien met succes te kunnen voeren: de papegaai zelf en zijn voedsel. De temperatuur geleidelijk aan opdrijven zodat het jong stilaan op lichaamstemperatuur komt. De baby op een zachte ondergrond leggen, ideaal is een pamper voor "echte baby's" ("voor boys" deze absorberen beter.)
Hoe weet ik dat het vogeltje, te koud of te warm heeft?
-Trillen met de vleugeltjes en rond kruipen wijst erop dat de temperatuur te laag staat.
-Happen naar zuurstof wijst er op dat de temperatuur te hoog is.
Als de vogel warm is kan de vogel eindelijk voor het eerst gevoed worden met een zelf samengestelde mengeling of een commerciële voeding, persoonlijk gebruik ik al 7 jaar ROUDYBUSH de laatste jaren maak ik gebruik van een commerciël belgisch product NUTRIBIRD van de firma VERSELE-LAGA, waar ik de beste resultaten mee behaal. Voeren kan zowel met een lepeltje als met een voederspuit.
Hoewel per keer de vogel niet overvoerd moet worden, is de meest gemaakte fout een ondervoeding. Het aantal voedingen per dag en de hoeveel heden per keer zijn niet als vast gegeven op te geven. Maar ik blijf erbij met het bij houden van de vorige gegevens komt men al heel ver. Van belang is de vogel elke dag op een vast tijd stip te wegen. Zodat men een diagram kan bij houden en deze diagram moet in stijgende lijn gaan tot wanneer de vogel in de veren begint te zitten. Blijft het gewicht constant of vertoont de lijn een daling, dan is er iets fout. Weet U zelf niet wat er aan de hand is, roep er dan dezelfde dag nog een deskundige bij.
Benodigdheden voor een handopfok.
De volgende zaken heeft u nodig als u baby papegaaien met de hand gaat grootbrengen.
-Kamerthermometer.
-Een verwarmde kooi zoals een ziekekooi, met een regelbare warmte bron. Elstein lamp.
-Gebruik steeds materiaal dat makkelijk te desinfecteren is zoals plastiek. Een verwarmings kooi vervaardigd uit spaanderplaat is niet aan te raden.
-Een koffiemaalder, voor eventueel de zaden zelf te malen tot poeder.
-Een voorraad voederspuiten van verschillende maten, theelepel of voederpipetjes. Best wegwerp spuitjes aankopen. Elke dag het materiaal ontsmetten. Voor elke vogel een eigen voederspuit gebruiken. Het materiaal na elke voeding reinigen.
-Kropnaalden in geval van...
-Enkele ondiepe glazen potjes voor het aanmaken van kleine portie voer.
-Keukenrol of toiletpapier.
-Een zacht desinfecteer middel op chloorbasis. altijd pas desinfecteren na het afwassen en spoelen van de benodigdheden.
-Plastieken bakjes met een platte bodem, van verschillende maten voor de groeiende baby's.
-Een precieze weegschaal tot 1 gram nauwkeurig.
-Een bloknote met een potlood.
-En een zelf samengestelde voeding of een commerciële voeding.
Overgaan op handopfok.
Indien, om welke reden ook, men het nodig vindt op handopfok over te gaan, doe dat dan pas vlak voordat de jongen hun ogen openen. Dit voorkomt een hoop ellende. Ze hebben dan een goede start gehad bij de ouders. De jonge baby's worden net zo tam als wanneer ze in de broedmachine uitgebroed worden en met de hand opgefokt worden vanaf de eerste dag.
Voor het verkrijgen van zeer tamme grasparkieten of valkparkieten is het niet nodig de jongen eerder te verwijderen dan op het moment van uitvliegen. In noodgevallen moet de kweker zelf een beslissing nemen.
Tijdens de opfok kunnen zich vele problemen voordoen. Hoewel iedereen zijn best doet om niet in problemen te komen, zijn er toch regelmatig situaties dat niet alles volgens het boekje verloopt. Aarzel niet, wacht niet te lang, raadpleeg een ervaren collega, speel zelf niet voor doctor, maar raadpleeg een dierenarts die iets van vogels af weet.
Bij de volgende problemen is het gewenst zich zo spoedig mogelijk met een dierenarts in verbinding te stellen.
Geef liever geen medicijnen voordat de patiënt onderzocht is. Het kan de ziekte symtonen verdoezelen en tot een verkeerde diagnose leiden.
Verschijnselen van serieuze problemen zijn:
-sterfte onder de jongen.
-Verlies van veren.
-Uitpuilende ogen en rode huid.
-Constant opgeblazen krop.
-Voortdurend bedelen en piepen.
-Kromme poten, vleugels en ruggewervels.
-Zuur ruiken.
-Braken bij zeer jonge vogels.
-De krop geraakt niet leeg.
Raadpleeg bij het zien van deze verschijnselen direct een dierenarts.
Hoe schoon is schoon?
Wanneer jonge uit een nest gelijktijdig worden gevoerd is er geen bezwaar tegen het gebruik van dezelfde spuit tijdens een voeding. Wanneer jonge vogels afkomstig uit meer dan een nest gelijktijdig groot gebracht worden is het erg belangrijk voor elk nest een schone spuit of lepel te gebruiken. Tussen de maaltijden is het belangrijk alle gebruiks voorwerpen zo schoon mogelijk te maken. Na het voeden opletten dat alle voorwerpen afgewassen en gespoeld worden.
Bij het groot brengen van vogels van verschillende kwekers is het bovendien belangrijk alle voorwerpen na het afwassen goed te desinfecteren, tussen twee groepen baby's de handen te wassen en de jonge vogels van verschillende kwekers niet bij elkaar plaatsen.
Vaak wordt sterilisatie aanbevolen. Dit lijkt mij niet perse nodig, tenzij er sprake is van het risico van een besmettelijke ziekte. Pas wel op met het verslappen van de hygiëne; maak alles telkens grondig schoon. (gebruiksvoorwerpen en kooien)
De voeding zelf.
Op deze plaats wil ik niet in detail ingaan op de verschillende voeders. Mijn eigen ervaring heb ik eerder weergegeven. Wees voorzichtig met eigen brouwsels en mengsels. Er zijn er al vele voor U op de brandstapel beland voor het mengen van een eigen brouwsel.
Gebruik alleen hoogwaardige voedingsmiddelen en als U niet weet wat U precies doet door iets aan bestaande menu's te veranderen, doe het dan niet. Vergeet niet dat optimaal voeren via handopfok vrijwel uitgesloten is. We weten niet precies wat op welk moment nodig is. Probeer telkens de juiste beslissing te nemen over hoeveelheden per maaltijd. Ik raad aan elke keer zowel het water als de voedingsstoffen te wegen, na dit enkele malen te hebben gedaan, gaat U na een tijdje precies weten welke combinatie het beste is. Ik durf nog verder gaan, met te beweren dat ik nooit resten van pap heb, toch voed ik de baby's genoeg en ik overvoedt ze nooit.
Maak steeds een papje klaar waar U al de baby's kunt mee voeden. Restje worden niet bewaart voor volgende voeding 4 of 5 uur later.
Blijf eenmaal per dag het gewicht noteren. Als de jonge vogels niet met ongeveer dezelfde snelheid groeien als de vogels die groot gebracht worden door de ouders zelf, dan is er iets mis met het dieet.
Wees voorzichtig met melkprodukten, vogels kunnen geen lactose verteren en kunnen daardoor diarree krijgen.
Het begin
Als er geen absolute noodzaak bestaat is het af te raden eieren in een broedmachine uit te broeden en de jongen met de hand groot te brengen. Wanneer het echt nodig legt men de eitjes in de broedmachine. Maar jonge vogels vanaf de eerste dag groot brengen blijft een groot risico. Het succes neemt met 50% toe als de jongen tenminste 7 to 10 dagen oud zijn. Een belangrijk moment is het proces van "inprenting" d.w.z; opnemen van indrukken van zijn omgeving, is het moment waarop de vogel zijn ogen voor de eerste keer opent. Dit is voor de grotere papegaaien afhankelijk van de soort tussen de 7de en 14de dag. Dit betekent dat een vogel die vlak voordien uit het nest gehaald wordt even gemakkelijk tam wordt als een vogel die uit de broedmachine komt. Als het perse moet is het beste moment, om de jonge vogel uit het nest te halen. Wanneer hij ongeveer 4 tot 5 weken oud is, kan zonder veel moeite getraind worden als een goed gezelschapsdier.
Ik gebruik 3 soorten bodembedekking, vanaf 1 dag tot 20 dagen pampers. Vanaf 21 dagen 6 weken houtkrullen voor hamsters (van zeer zacht hout) en vanaf 6 weken tot het einde katte korrels vervaardigt van natuur klei.
Voor jongen die uit de broedmachine komen is het belangrijk dat ze de eerste 12 uur geen voedsel of vocht krijgen, ze hebben nog volop dooier bij zich. De eerste paar voedingen moeten zeer sterk met water verdund zijn. Let op dat de krop niet te vol wordt gevuld. Laat de baby's slapen en voer opnieuw als de krop leeg of bijna leeg is. Dit kan betekenen dat in het begin, om de 2 à 3 uur gevoerd moet worden. Een ara werd door mij en mijn vrouw vanaf de eerste dag om de 3 uur gevoed, maar de Meyer papegaaien werd door ons om de 45 min gevoed en elk derde dag, kwam er een pas geboren meyerpapegaai bij. Dit is dus slavenarbeid!!!
Een criterium is dat baby's die niet voldoende gevoerd zijn niet meer bedelen. (Pas op, zieke vogels bedelen soms ook niet) Gedurende de eerste week wordt de temperatuur op 37 graden C. gehouden.
Dit bouwt men stelselmatige af tot kamertemperatuur, wanneer de vogels goed in de dekveren zit. Het ligt iets anders bij een enkeling, die heeft geen broertje of zusje voor zich bij te gaan verwarmen.
Oudere baby papegaaien.
Er zijn geen "harde regels" op te stellen voor het voeren van jonge vogels. Belangrijk is zo vaak te voeren als nodig is voor een gestadige groei, waarbij vooral gelet wordt op de vulling van de krop en de dagelijkse gewicht toename. Als de vogels tussen de voedingen onrustig blijven komt er vaak te weinig voedsel in de darm. Dit kan omdat te weinig voedsel wordt gegeven of omdat de krop te langzaam ledigt. In het laatste geval moet U zo snel mogelijk contact opnemen met een dierenarts.
Vanaf een leeftijd van ongeveer 3 dagen mag de voedsel hoeveelheid gestadigd worden opgedreven. De voordelen van met een spuitje te voeden is dat men precies kan doceren hoeveel men geeft.
Wanneer U voert met de spuit, voer dan betrekkelijk snel. Dit voorkomt dat de vogel tijdens het voeren moet ademhalen en daardoor zich verslikt. Oefening baart kunst.
Drie regels die telkens terug keren zijn:
-Eten geven.
-Pamper verversen.
-Slapen tot de volgende voeding.
Voer zodanig dat de baby's zich niet te vies maken. De korsten irriteren en eronder kunnen bacteriën en schimmels groeien.
En dat is ook geen zicht voor de poteniele kopers.
Wanneer de baby's op kamertemperatuur zitten is het best de box waar de vogels in zitten af te dekken met een volieregaas en daarop een handdoek, zodat er voldoende frisse lucht naar binnen kan.
De dagelijkse verzorging.
Het belangrijkste gegeven bij het grootbrengen van jonge vogels is het schoonhouden van (nest) bakjes, de vogels zelf en alle gebruiksvoorwerpen. Dit kan het beste, als van alles twee stuks aanwezig zijn. Dan kunnen we de vogels overplaatsen in het proper nestbox. Zodat het vuile nest kan gereinigd en ontsmet worden.
Gebruik steeds dezelfde kleur van plastieken (culverbox is ideaal) box en van doek waar U de vogels mee afdekt. Dit is enkel geldig voor baby's waar de ogen reeds van geopend zijn. Vroeger gebruikte we (nest) boxen van verschillende kleuren, maar sommige baby papegaaien reageerde daarop met krijsen en ze toonde dat ze bang waren. De soort die daar zeer gevoelig aan is, is de edelpapegaai. V.b. Ooit is het voorgevallen dat ik voor de hobby voor enkele dagen naar het buitenland ging. Mijn vrouw voedde de baby edelpapegaaien tot ik terug thuis was en toen ik de baby's wilde voeden, duikte die wild in een hoek en legde hun kop op de grond en aanvaarde van mij geen eten.
Controleer voor elke voeding of nog alles goed is met de jonge vogel.
Voer het jong en plaats het terug in de bak. Let nog even of alles goed is met de baby. Voordat U het huis verlaat moet U er zeker van zijn dat de jonge vogel niet uit de plastieken box kan kruipen en zo op de grond kan vallen. En zo eventueel een pootje kan breken.
Maak er een gewoonte van alle gebruikte voorwerpen direct na het voeren schoon te maken en af te wassen. Werp restjes pap weg.
Let op dat bij het gebruik van een Micro golf oven de temperatuur in het voedsel gelijkmatig verdeeld is. Roer eerst voordat U de temperatuur controleert.
Het gebruik van een micro golf oven is gemakkelijk, maar ik raad aan enkel een micro golf oven te gebruiken met een digitale klok zodat U de voeding perfect steeds op dezelfde temperatuur kan brengen.
Het spenen van de baby papegaaien.
De volgende verschijnselen kunnen een teken zijn dat de vogel gespeend kan worden:
-De jonge vogels beginnen voedsel te weigeren.
-Ze beginnen voedsel te braken.
-Ze pikken naar deeltjes en ontlasting in de bak.
Vertonen vogels deze verschijnselen zet ze dan in een kooi. Nu kan men beginnen met droge harde koeken (soldaten koeken), zoete appels en geweekt voer te verstrekken. Als ze beginnen voer op te pikken, geef dan ook ander voer in beetjes, groente, banaan, erwten, bonen etc. Dit is het ideale moment voor de jonge vogel, een grote variëteit van voedsel te leren eten.
Elke dag nemen we de eetpotjes weg, voor ze te verversen en zeker voor de aandacht van de snel lerende jonge vogels trekken.
Probeer nu de ochtend voeding (het papje) te halveren, als ze geen zin in voer hebben, forceer het niet. sla de maaltijd over.
Elke avond voelt U of er voedingsstoffen in de krop aanwezig zijn, zo niet probeer dan de vogel voedsel genoeg te geven zodat hij de nacht kan doorbrengen zonder honger te lijden.
Spenen kan soms snel, soms zeer lang duren. Er is veel verschil tussen de verschillende soorten. Grotere soorten doen langer over zelfstandig worden dan kleinere soorten. Enkelingen van dezelfde soort doen er ook langer over dan een nestje vogels van dezelfde soort. Deze leren namelijk van elkaar.
Als het niet lukt een vogel te spenen dan kan er een ziekte probleem aanwezig zijn. Neem hierover contact op met Uw dierenarts. Meestal echter komt dit omdat de verzorger de verschijnselen dat de vogel aan spenen toe was gemist heeft. In dit geval is het de beste methode geleidelijk de hoeveelheid voedsel te verminderen.
Wanneer de jonge gespeend zijn en niet bestemd zijn voor als gezelschapsdier te fungeren, is het best deze jonge vogels samen met andere vogels in een volière te plaatsen zodat ze terug meer papegaai worden dan mens. Ooit hadden we een jonge papegaai die niet wilde eten, alles mee geprobeerd, eten deed hij. Alleen wilde hij eten met "mes en vork".
Verdoodt Ivan.